Fermenteren

Nadat ik via verschillende kanalen de voordelen van gefermenteerd eten en drinken ontdekte, ben ik verschillende gefermenteerde gerechten gaan proberen. Ik zal jullie vertellen wat ik heb gemaakt, wat ik ervan vond en hoe ik sommige gerechten gemaakt heb. Maar eerst zal ik uitleggen wat fermentatie is en wat de voor- en nadelen zijn.

Fermentatie is het proces waarbij schimmels, bacteriën en gisten worden gebruikt om voedingsmiddelen te maken. Door het fermentatieproces verandert de zuurgraad, geur, smaak en/of uiterlijk van het eten en drinken. Voorbeelden van gefermenteerd eten is yoghurt, bier en zuurkool. Fermenteren is een proces dat al jaren voor Christus gebruikt werd om voedsel langer houdbaar te maken. Een hele oude methode, dus. J Naast het langer houdbaar maken van het eten, heeft gefermenteerd eten de volgende voordelen:

  • Gefermenteerd eten bevat extra vitaminen, doordat de suiker in de voeding omgezet wordt in alcohol, zuren of gassen. Zo ontstaat er ook nog vitamine B, C en K, antioxidanten en omega 3-vetzuren
  • Gefermenteerd eten wordt makkelijker verteerd, doordat het al gedeeltelijk voorverteerd is.
  • Gefermenteerd eten helpt de goede bacteriën, doordat er probiotica ontstaan tijdens het proces.

Let wel op, want bij het fermentatieproces kunnen ook ziekmakende bacteriën ontstaan. De kans hierop is het kleinst bij zure fermentatieprocessen, maar het is dus wel erg belangrijk om de juiste receptuur te gebruiken, om zorgvuldig en schoon te werk te gaan.

Bronnen:
https://www.orthica.nl/site/consumenten-nieuws/alles-gefermenteerd-eten-op-rij/
https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/fermentatie.aspx
https://www.ahealthylife.nl/8-gezonde-gefermenteerde-voedingsmiddelen/

Favoriete gefermenteerde drankje:
Een gefermenteerd drankje dat ik tegenwoordig wekelijks maak en heerlijk vind om te drinken tijdens warme dagen, is Kombucha. Ik heb ook het idee dat dit een positief effect heeft op mijn darmen. Kombucha is op basis van zwarte of groene thee. Na het lezen van enkele recepten, besloot ik te proberen om het zelf te maken. Dit drankje wordt gemaakt met een zwam (SCOBY) die thee en suiker omzet tot koolzuur, vitamine, antioxidanten en andere stoffen.

Je kunt tijdens de tweede fermentatie, experimenteren met smaakjes. Bij de tweede fermentatie voeg je fruit toe. De fruitsuikers worden omgezet in onder andere nog wat extra koolzuur. Ook voegt het fruit natuurlijk een heerlijke extra smaak toe. Op dit moment zijn gember-citroen en mango-aardbei mijn favoriet, maar ananas-gember, kers-appel en appel-kaneel-kardemom.

De wijze waarop ik geleerd heb om het te maken, kun je hier vinden. Aangezien er een nieuwe zwam groeit, geef ik graag een dochterzwam weg. Dus bericht me als je ook kombucha wilt gaan maken en een SCOBY zoekt!

Favoriete gefermenteerde eten:
Ook heb ik zuurkool van rode kool én rode bietjes gemaakt. Dit recept zal later volgen aangezien ik denk dat er nog wat verbeteringen aangebracht mogen worden. Ook heb ik gefermenteerde Russische kool gemaakt. Die was heel erg lekker en goed gelukt. Het gekke vond ik dat voor beide recepten de kool ongeveer 10 minuten gekneed dient te worden. Hieronder het recept voor de Russische Gefermenteerde Kool uit het boekje van de Ekoplaza.

Benodigdheden:
2 Spitskolen
400 gr winterpeen
2 el zout
6 laurierbladeren
1,5 el peperkorrels

Recept:
1. Doe de fijngesneden spitskool en wortel in een diepe, schone kom en voeg het zout toe. Meng dit goed. Kneed de groenten met schone handen tot het vocht gaat loslaten. Dit duurt ongeveer 10 minuten.
2. Voeg de laurierbladeren en peperkorrels toe en meng nogmaals.
3. Doe de groenten met het vocht in een grote weckpot (of in een paar kleinere) en zet ze onder druk door bijvoorbeeld een zak met gezouten water erop te zetten. Zorg dat er geen luchtbellen tussen zitten en dat alles onder het vocht staat.
4. Laat de weckpot zonder deksel minstens 3 dagen op kamertemperatuur staan zodat het koolzuurgas kan verdampen (dek eventueel af met een stuk keukenrol). Proef na 3 dagen en laat langer staan als je meer fermentatie (zuurdere smaak) wilt hebben. Een week schijnt het lekkerst te zijn.
5. Als je de kool gefermenteerd genoeg vindt, dek de pot af en zet het in de koelkast (de fermentatie stopt dan nagenoeg). En daarna, smullen maar!

Duurzame vervangingen

In deze gekke tijd maak ik me enerzijds druk om ieders gezondheid en anderzijds ook over hoe we straks verder gaan. Ik denk namelijk dat dit ook een perfect moment is om een duurzame start te maken. Het betekent niet dat we geen leuke dingen meer kunnen doen als dit eindelijk voorbij is, maar ik hoop dat we bedachtzamer en duurzamer verder gaan.
Om hier een steentje aan bij te dragen heb ik een aantal duurzame initiatieven en ideeën die makkelijk toe te passen zijn. Deze vervangingen vergen weinig aanpassing in het dagelijks leven maar hebben toch een positieve invloed op de wereld (sounds big hè!).  Veel van deze oplossingen zullen nogal voor de hand liggen, maar beter te vaak onder de aandacht brengen dan helemaal niet. Onthoud dat dit slechts een paar suggesties zijn die al een positieve invloed hebben. Beter iets dan niets!

Sinds een paar jaar heb ik houdbaarheidsfolie uit de keuken verbannen. Dit is makkelijk te vervangen door plastic bakjes, siliconen afdekhoesjes en speciale siliconen afdekhoesjes voor fruit. Deze drie vervangingen zijn te hergebruiken en kunnen na gebruik simpelweg in de vaatwasser of afgewassen worden.
Ook boterhammenzakjes koop ik niet meer. Meestal gebruik ik plastic bakjes of hersluitbare plastic zakken. Ik dwing mezelf de hersluitbare plastic zakjes na gebruik af te spoelen en opnieuw te gebruiken. Ook heb ik sinds kort bijenwax wraps. Dit is misschien wel de beste vervanging voor plastic boterhammenzakjes omdat er geen potentiële schadelijke plastic stoffen in zitten, een helemaal natuurlijk product is en ook compact in je tas is als de boterhammen op zijn. Ik heb de bijenwax wraps vorige week pas gekocht en dus nog niet echt goed kunnen gebruiken. Een soort van product review zal ik later toevoegen.

Mijn vriend neemt ‘s morgens graag een kopje koffie mee in de auto op weg naar het werk. Ik hou niet zo van wegwerp PLASTIC bekers, maar door kartonnen bekertjes te kopen is de impact al kleiner. Sinds een half jaar koop ik dus enkel nog kartonnen bekertjes. – Trouwens tussendoor een teleurstellend feitje; sinds een tijdje zijn wegwerpbekertjes verboden in de supermarkten. Veel supermarkten hebben dit opgelost door simpelweg de naam van het product te veranderen, want door het bekertjes te noemen is het ineens wel toegestaan. Plank misgeslagen als je het mij vraagt.

Ik koop vaak fruit en eieren bij de lokale boer. Om te voorkomen dat zij elke keer weer een nieuw plastic zakje om mijn groente en fruit doen, neem ik mijn plastic zakjes weer mee en vraag ik of ze het fruit daarin kunnen doen. Ze kijken me nog steeds een beetje gek aan, maar ik vind het fijn en dat vind ik belangrijker dan de gekke gezichten.
Karton en papier wordt over het algemeen al redelijk goed gerecycled, maar ik ontdekte dat ‘vies’ karton zoals gebruikte pizzadozen niet gerecycled kunnen worden. Dit wordt vervolgens dus alsnog weggegooid. Het schijnt dat je de pizzadoos in stukjes kan knippen en in de tuin kan stoppen. Op deze manier vergaat het gewoon en dient het als compost voor de plantjes. Dit ga ik dus proberen de volgende keer dat ik pizza heb gegeten!  

Als laatste daag ik je uit om te kijken of je iets nieuws kan maken van ‘afval’ in plaats van het gewoon weg te gooien. Bijvoorbeeld kurken; je kan kurken weggooien maar je kan ze ook opsparen en ze gebruiken als bordjes in de moestuin om aan te geven welke zaadjes je hebt gezaaid. Leuk toch? Op deze manier hoef je ze niet weg te gooien!

Dit zijn slechts een paar ideeën die je kan toepassen zonder te veel te moeten opgeven of aanpassen. Ook zal het niet altijd direct perfect zijn of gaan, maar elke stap telt en stapje voor stapje maken we de wereld samen duurzamer!